บทบาทและการขับเคลื่อนของเยาวชนบ้านห้วยหินลาดใน

ชุมชนบ้านห้วยหินลาดใน ซึ่งตั้งอยู่ในพื้นที่ตำบลบ้านโป่ง อำเภอเวียงป่าเป้า จังหวัดเชียงราย เป็นชุมชนปกาเกอะญอที่ดำรงวิถีชีวิตอยู่ร่วมกับป่าและทรัพยากรธรรมชาติมาอย่างยาวนาน ภายหลังปีพุทธศักราช ๒๕๔๖ เมื่อชุมชนเผชิญกับนโยบายภายนอกที่ส่งผลกระทบต่อพื้นที่ แกนนำชุมชนได้ร่วมกันจัดตั้งคณะทำงานเพื่อกำหนดแนวทางการต่อสู้เชิงสันติวิธี โดยมีเป้าหมายสำคัญในการสร้างฐานข้อมูลองค์ความรู้เกี่ยวกับทรัพยากรและระบบนิเวศ รวมถึงการฟื้นฟูวัฒนธรรมดั้งเดิมให้กลับมาเป็นรากฐานของการดูแลและพิทักษ์ผืนป่า การดำเนินงานดังกล่าวจึงเป็นทั้งการปกป้องพื้นที่และการเสริมสร้างอัตลักษณ์ของชุมชนไปพร้อมกัน

กระบวนการฟื้นฟูความเข้มแข็งของชุมชนให้ความสำคัญกับการสร้างความตระหนักรู้เรื่องรากเหง้า ภาษา และอัตลักษณ์ปกาเกอะญอ โดยเน้นการทำงานกับเยาวชน เนื่องจากชุมชนเชื่อว่า ความเข้าใจในตัวตนของตนเองเป็นพื้นฐานสำคัญในการเรียนรู้สิ่งอื่น เยาวชนในหมู่บ้านจึงถูกมองว่าเป็น “หน่ออ่อน” ที่กำลังเติบโตขึ้นมาเพื่อสืบทอดภูมิปัญญา คำสอนของบรรพบุรุษถูกถ่ายทอดผ่านกระบวนการที่มุ่งสร้างการคิดวิเคราะห์ และเยาวชนกลุ่ม “เกอะญอโพ” ทำหน้าที่สำคัญในฐานะสื่อกลางที่ประสานองค์ความรู้ระหว่างผู้เฒ่าผู้แก่กับคนรุ่นใหม่ โดยมีบทบาทในการนำความรู้ดั้งเดิมมาสื่อสารด้วยภาษาของคนรุ่นปัจจุบัน ทำให้การเรียนรู้ด้านวัฒนธรรมและภูมิปัญญาสามารถสืบต่อได้อย่างมั่นคงและมีชีวิตชีวา

ในด้านการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ เยาวชนมีบทบาทสำคัญในการติดตามและดูแลระบบนิเวศของพื้นที่ การเพิ่มจำนวนรังผึ้งจากเดิมราว ๓๐ รังเป็นมากกว่า ๒๐๐ รัง สะท้อนความสมบูรณ์ของป่าและต้นทุนทางธรรมชาติที่เข้มแข็ง เยาวชนได้นำผลผลิตจากป่า เช่น น้ำผึ้ง ชา และสมุนไพร มาพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์แปรรูป เพื่อสร้างรายได้เสริมให้ชุมชน โดยยังคงยึดแนวคิดการผลิตที่เคารพต่อธรรมชาติเป็นหลัก ผลิตภัณฑ์เหล่านี้จึงไม่เพียงเป็นผลผลิตทางเศรษฐกิจ แต่ยังเป็นสัญลักษณ์ของการผสานภูมิปัญญาดั้งเดิมเข้ากับความคิดสร้างสรรค์ของเยาวชนรุ่นใหม่

กระบวนการฟื้นฟูความเข้มแข็งของชุมชนให้ความสำคัญกับการสร้างความตระหนักรู้เรื่องรากเหง้า ภาษา และอัตลักษณ์ปกาเกอะญอ โดยเน้นการทำงานกับเยาวชน เนื่องจากชุมชนเชื่อว่า ความเข้าใจในตัวตนของตนเองเป็นพื้นฐานสำคัญในการเรียนรู้สิ่งอื่น เยาวชนในหมู่บ้านจึงถูกมองว่าเป็น “หน่ออ่อน” ที่กำลังเติบโตขึ้นมาเพื่อสืบทอดภูมิปัญญา คำสอนของบรรพบุรุษถูกถ่ายทอดผ่านกระบวนการที่มุ่งสร้างการคิดวิเคราะห์ และเยาวชนกลุ่ม “เกอะญอโพ” ทำหน้าที่สำคัญในฐานะสื่อกลางที่ประสานองค์ความรู้ระหว่างผู้เฒ่าผู้แก่กับคนรุ่นใหม่ โดยมีบทบาทในการนำความรู้ดั้งเดิมมาสื่อสารด้วยภาษาของคนรุ่นปัจจุบัน ทำให้การเรียนรู้ด้านวัฒนธรรมและภูมิปัญญาสามารถสืบต่อได้อย่างมั่นคงและมีชีวิตชีวา

ในด้านการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ เยาวชนมีบทบาทสำคัญในการติดตามและดูแลระบบนิเวศของพื้นที่ การเพิ่มจำนวนรังผึ้งจากเดิมราว ๓๐ รังเป็นมากกว่า ๒๐๐ รัง สะท้อนความสมบูรณ์ของป่าและต้นทุนทางธรรมชาติที่เข้มแข็ง เยาวชนได้นำผลผลิตจากป่า เช่น น้ำผึ้ง ชา และสมุนไพร มาพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์แปรรูป เพื่อสร้างรายได้เสริมให้ชุมชน โดยยังคงยึดแนวคิดการผลิตที่เคารพต่อธรรมชาติเป็นหลัก ผลิตภัณฑ์เหล่านี้จึงไม่เพียงเป็นผลผลิตทางเศรษฐกิจ แต่ยังเป็นสัญลักษณ์ของการผสานภูมิปัญญาดั้งเดิมเข้ากับความคิดสร้างสรรค์ของเยาวชนรุ่นใหม่

รายได้จากผลิตภัณฑ์ของกลุ่มเยาวชนถูกจัดสรรเข้าสู่ “กองทุนเยาวชน” ในอัตราร้อยละ ๒๐ เพื่อนำไปใช้ในการดำเนินกิจกรรมด้านการเรียนรู้และการบริหารจัดการทรัพยากรของชุมชน กองทุนดังกล่าวสนับสนุนการจัดค่ายและอบรมให้เยาวชนได้เรียนรู้ที่มาของทรัพยากรธรรมชาติ การอบรมด้านการดูแลรักษาป่าไม้ ตลอดจนการทำแนวกันไฟ ซึ่งเป็นภารกิจสำคัญในการป้องกันไฟป่าที่อาจคุกคามความสมบูรณ์ของพื้นที่ กระบวนการเหล่านี้ทำให้เยาวชนได้รับทั้งความรู้ ทักษะ และจิตสำนึกในการดูแลรักษาป่า ตั้งแต่วัยเยาว์จนเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่มีศักยภาพในการสืบทอดความรับผิดชอบต่อผืนป่าของชุมชน

โดยสรุป บทบาทของเยาวชนบ้านห้วยหินลาดในสะท้อนความเป็น “ผู้สืบทอด” และ “ผู้พิทักษ์” มรดกทางธรรมชาติและวัฒนธรรมของชุมชนปกาเกอะญอ ผ่านการเรียนรู้จากภูมิปัญญาบรรพบุรุษควบคู่กับการประยุกต์ใช้ความรู้สมัยใหม่ ทำให้เยาวชนมีส่วนสำคัญต่อการคงอยู่ของป่าไม้ การอนุรักษ์ต้นน้ำแม่ลาว และการสืบสานวิถีชีวิตของบรรพชน ชุมชนจึงคาดหวังว่าเกอะญอโพรุ่นต่อไปจะสามารถดูแล ฟื้นฟู และเสริมสร้างความยั่งยืนให้กับบ้านห้วยหินลาดในได้อย่างมั่นคงและลึกซึ้งยิ่งขึ้นในอนาคต

วีดีโอเกี่ยวกับกลุ่มเยาวชน

Scroll to Top